ECU، که به عنوان واحد کنترل الکترونیکی خودرو شناخته میشود، مسئول مدیریت قسمتهای گوناگون موتور و سیستمهای الکترونیکی خودرو است. برنامهریزی مجدد ECU به معنای تغییر یا اصلاح نرمافزار موجود در این واحد است، که میتواند منجر به بهبود عملکرد خودرو، رفع اشکالات یا اعمال تنظیمات جدید گردد. ریمپ، که به بازنگری در جداول مربوط میشود، نیز نوعی از برنامهریزی ECU به حساب میآید.
دلایل نیاز به پروگرام ECU
رفع اشکالات موجود در سیستم نصب نرمافزار جدید به منظور ارتقاء عملکرد و کاهش مصرف سوخت، تنظیم ECU بر اساس قطعات جدید (مانند دریچه گاز الکتریکی)، حذف سنسورهای غیرضروری (EGR، سنسور اکسیژن، کاتالیزور) و بهینهسازی عملکرد خودرو پس از تیونینگ موتور.
دستگاهها و تجهیزات مورد نیاز برای پروگرام ایسیو
برای برنامهریزی ECU به ابزارها و تجهیزات خاصی نیاز است:
یکی از این تجهیزات، دستگاه پروگرامر است که انواع مختلفی برای کاربریهای گوناگون دارد. شناختهشدهترین و باکیفیتترین مدل، TNM 7000 برای خودروها میباشد. همچنین دستگاههایی مانند سون پروگ، نگار و موتورآزما نیز این قابلیت را دارند. از دستگاههای خارجی میتوان به KESS، KTAG، Galleto، PCM Tuner، BitBox و چند مورد دیگر اشاره کرد.
بیشتر این ابزارها با لپتاپ کار میکنند، بنابراین داشتن یک لپتاپ ضروری است.
علاوه بر این، کابل OBD یا کانکتور مخصوص ECU و نرمافزارهای مربوط به پروگرام و ویرایش فایل نیز از دیگر ملزومات به شمار میروند.
مراحل پروگرام کردن ECU خودرو
۱. بکاپگیری از فایل ECU
پیش از انجام هر گونه اقدام، لازم است که از نسخه کنونی ECU یک کپی پشتیبان تهیه کنید تا در صورت بروز هر گونه اختلال، امکان بازگردانی آن وجود داشته باشد.
۲. رایت کردن فایل جدید
فایل اصلاحشده یا آماده را از طریق برنامهنویس به واحد کنترل الکترونیکی (ECU) ارسال مینمایید.
مطالب مرتبط: آموزش تعمیرات ایسیو(ECU) خودرو
۳. بررسی خطا و تست عملکرد
پس از انجام برنامهریزی، لازم است که ECU را مورد آزمایش قرار داده و مشکلات احتمالی را حل نمایید. در این مرحله، تحلیل پارامترها با استفاده از دستگاه دیاگ و عملکرد سنسورهای گوناگون، به همراه دقت به خطاهای ممکن، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
روشهای پروگرام ایسیو
پروگرام ایسیو به دو روش انجام می شود.
روش OBD:
در این شیوه، نیازی به تفکیک ایسیو از خودرو وجود ندارد و تنها با استفاده از کابل اوبیدی و در زیر خودرو میتوان اقدام کرد. کافی است با برنامهنویس به خودرو متصل شوید و فرآیند خواندن، ویرایش و برنامهریزی ایسیو را انجام دهید.
روش Bench mode :
در این روش، با استفاده از اوبیدی نمیتوانید پروگرام ایسیو را انجام دهید. بنابراین، ضروری است که ایسیو را باز کرده و عملیات پروگرام آن را روی میز کار انجام دهید. برخی از ایسیوها به دلیل نوع پردازندهای که دارند، امکان برنامهریزی با روش اوبیدی را ندارند. به عنوان نمونه، ایسیو بوش Me17 که در خودروهای دنا، سمند، ۲۰۶ و ۲۰۷ به کار رفته است، به پردازنده Tricore مجهز بوده و برای برنامهریزی آن باید از طریق میز کار و با استفاده از GPT اقدام کنید.
مطالب مرتبط: آموزش ریمپ ایسیو خودرو (Remap & ECU)
در برخی از موارد، خرابی ایسیو میتواند به پردازنده آسیب برساند و پس از تعویض آن، نیاز به برنامهریزی مجدد روی میز کار خواهد بود. روشهایی مانند جیتگ و کاتگ و غیره از جمله روشهایی هستند که همه آنها قابلیت انجام روی میز کار را دارند.
نرم افزارهای معروف پروگرام ECU
WinOLS:
نیرومندترین برنامه برای اصلاح و تنظیم فایلهای ECU
Kess V2:
ابزار و برنامهای برای انجام عملیات خواندن و نوشتن روی ECU از طریق OBD.
KTAG:
برای تنظیم ECU در حالت میز (Bench Mode)
ECM Titanium:
این نرمافزار برای بهینهسازی نرمافزاری مناسب است. یکی از ویژگیهای دیگر آن، امکان اصلاح چکسامهای ایسیوها میباشد.
نکات مهم و خطاهای رایج در هنگام پروگرام ایسیو
همواره از نسخه اصلی فایل پشتیبان تهیه کنید و در حین برنامهریزی از برق مطمئن و پایداری برخوردار باشید. اطمینان حاصل کنید که ECU و پروگرامر به درستی متصل شدهاند و از فایلهای غیر استاندارد پرهیز کنید. پس از برنامهریزی، خطاها را با استفاده از دیاگ مورد بررسی قرار دهید.
از جمله عواملی که میتواند در حین برنامهریزی ایسیو موجب بروز خطا شود، میتوان به تمام شدن باتری لپ تاپ، قطع شدن کابل USB یا OBD اشاره کرد. همچنین، استفاده از پروگرامرهای غیر استاندارد و گاهی ناکافی نیز از دلایل بروز مشکلات در این فرآیند است. توصیه میشود به هیچ وجه از دیاگهای پرتابل برای برنامهریزی استفاده نکنید.
مطالب مرتبط: آموزش برق خودرو
سوالات متداول درباره پروگرام ECU
آیا تنظیم ECU میتواند به بهبود قدرت خودرو کمک کند؟ بله، با انجام تغییرات صحیح و مطابق با استانداردها، میتوان شتاب و مصرف سوخت را بهینهسازی کرد.
آیا تنظیم ECU ممکن است به خودرو آسیب برساند؟ در صورت انجام نادرست، بله. اما اگر این کار توسط یک کارشناس و با استفاده از فایلهای استاندارد انجام شود، مشکلی پیش نخواهد آمد.
بهترین نرمافزار برای تنظیم ECU کدام است؟ در ایران، WinOLS و Kess از محبوبترین و کارآمدترین نرمافزارها به شمار میآیند.
بهترین دستگاه پروگرامر ECU چه مدلی است؟ بدون شک TNM 7000 بهترین گزینه است.
جمعبندی
برنامهنویسی ECU یکی از تواناییهای کلیدی در تعمیر و بهینهسازی اتومبیلهای مدرن محسوب میشود. با در اختیار داشتن ابزار و نرمافزار مناسب و همچنین آموزشهای اصولی، میتوانید به سادگی مشکلات مربوط به ایسیو را حل کرده و کارایی خودرو را بهبود ببخشید.
مطالب مرتبط: آموزش مکانیک خودرو
