سیستم ترمز ضد قفل (ABS) از اجزای حیاتی ایمنی در خودروهای مدرن به شمار میرود و عملکرد بهینه آن تأثیر بسزایی در کنترل وسیله نقلیه در شرایط بحرانی دارد. یکی از عناصر اصلی این سیستم، سنسور ABS است که بهطور جداگانه سرعت چرخها را اندازهگیری کرده و اطلاعات آن را به واحد کنترل الکترونیکی ترمز (ECU) منتقل میسازد. در صورت خرابی این سنسورها، ممکن است چراغ هشدار ABS در پنل نشاندهنده روشن شود و کارایی سیستم ترمز دچار اختلال گردد.
در این مقاله، به بررسی روش تست سنسور ABS با استفاده از اهممتر بهصورت عملی و مرحلهبهمرحله خواهیم پرداخت. این فرآیند به شما این امکان را میدهد که پیش از اقدام به تعویض سنسور، از سالم یا معیوب بودن آن اطمینان حاصل کنید و از هزینههای اضافی برای خود یا مشتری جلوگیری کنید. اگر شما یک تعمیرکار خودرو هستید یا در زمینه الکتریسیته و سیستمهای الکترونیکی خودرو فعالیت میکنید، این راهنما میتواند به عنوان یک ابزار مفید در شناسایی عیوب عمل کند.
سنسور ABS چیست و چه نقشی دارد؟
یکی از عناصر اساسی در سیستم ترمز ضد قفل، سنسور ABS است که بر روی هر یک از چرخها نصب میشود. این سنسور وظیفه دارد تا سرعت چرخ را اندازهگیری کرده و دادهها را به واحد کنترل ABS منتقل کند. این اطلاعات به سیستم کمک میکند تا در هنگام ترمزگیری ناگهانی، از قفل شدن چرخها جلوگیری نماید. معمولاً خرابی این سنسور با روشن شدن چراغ هشدار ABS در پنل ابزار خودرو مشخص میشود.
دلایل روشن شدن چراغ ABS
روشن شدن چراغ ABS یکی از مشکلات شایعی است که بسیاری از رانندگان با آن دست و پنجه نرم میکنند. این چراغ زمانی فعال میشود که واحد کنترل الکترونیکی سیستم ترمز (ABS ECU) اختلالی در عملکرد سنسورها یا اجزای مرتبط شناسایی کند. یکی از اصلیترین دلایل بروز این مشکل، خرابی یا اختلال در عملکرد سنسور ABS هر یک از چرخها است.
هر چرخ خودرو به طور مستقل دارای یک سنسور ABS است که اطلاعات مربوط به سرعت چرخ را به یونیت ABS منتقل میکند. اگر یکی از این سنسورها خراب شود یا اطلاعات نادرستی ارسال کند، سیستم به وجود ناهماهنگی در سرعت چرخها پی میبرد و برای هشدار، چراغ ABS را فعال میسازد.
با این حال، خرابی سنسور تنها علت روشن شدن چراغ نیست. در برخی موارد، مشکل میتواند ناشی از موارد زیر باشد:
بلبرینگ یا چرخدنده پلوس: در صورتی که سنسور ABS از نوع القایی باشد، اطلاعاتش را از دندانههای موجود بر روی بلبرینگ یا پلوس میگیرد. خرابی یا سایش این قطعات میتواند سیگنالهای نادرست تولید کند.
یونیت ABS (ECU ترمز): زمانی که سنسورها سالم به نظر برسند و مقاومت آنها مشکلی نداشته باشد، ممکن است مشکل از خود یونیت ABS باشد که قادر به شناسایی یا ارسال صحیح سیگنالها نیست.
اتصالات و سیمکشی سنسور ABS: قطع یا زنگزدگی سوکتها، پوسیدگی سیمها، یا اتصال ناقص میان سنسور و یونیت کنترل نیز میتواند منجر به بروز خطا و روشن شدن چراغ شود.
بنابراین، صرفا با مشاهده چراغ ABS روشن نمیتوان به طور فوری سنسور را تعویض کرد. لازم است با استفاده از دستگاه دیاگ، کد خطا را خوانده و پس از بررسی مقاومت سنسور معیوب و مقایسه آن با سنسور سالم، علت اصلی مشکل را شناسایی کرد. این روند کمک میکند تا از تعویضهای نادرست و هزینههای اضافی برای مشتری جلوگیری شود.
بررسی مقاومت سنسور ABS با اهممتر

نحوه تست و عیب یابی سنسور ABS با اهم متر
یکی از متداولترین شیوههای شناسایی مشکلات سنسور ترمز ABS، به کارگیری اهممتر است. زمانی که چراغ ABS روشن میشود و دستگاه عیبیاب کد خطای مربوط به یکی از چرخها را نشان میدهد، نخستین اقدام لازم این است که مقاومت سنسور ABS آن چرخ را مورد بررسی قرار دهید.
آموزش تست سنسور ABS با اهممتر
برای آزمایش سنسور، نخست خودرو را خاموش کرده و اتصال سوکت آن را جدا کنید. سپس با کمک یک اهممتر دیجیتال، پرابها را به دو پایه سوکت سنسور وصل کنید. دستگاه باید عددی در محدوده معین را نمایش دهد. در صورتی که مقاومت سنسور صفر یا بینهایت (OL) باشد، احتمالاً سنسور معیوب است و نیاز به تعویض دارد.
نکته حائز اهمیت: از اهممترهایی استفاده کنید که قابلیت تنظیم محدوده مقاومتی (مانند ۰ تا ۱۰۰ اهم) را دارند تا بتوانید مقدار دقیق را مشاهده کنید.
مطالب مرتبط: آموزش برق خودرو
مقایسه مقاومت سنسور با چرخ سالم
اگر از مقدار مقاومت مطلع نیستید، نگران نباشید. تنها کافیست سنسور چرخ سالم (برای مثال چرخ دیگر) را با استفاده از اهممتر آزمایش کنید و مقدار مقاومت آن را ثبت نمایید. سپس مقاومت سنسور مشکوک به خرابی را با مقدار قبلی مقایسه کنید. در صورتی که دو عدد به هم نزدیک باشند، احتمالاً سنسور دچار مشکل نیست و باید به بررسی سایر اجزا مانند دنده روی پلوس، بلبرینگ یا یونیت ABS بپردازید.
هشدار: هرگز بدون تست، سنسور ABS نخرید!
بسیاری از تکنسینها بدون انجام آزمایش روی سنسور، به مشتریان پیشنهاد خرید قطعهای میدهند که ممکن است نادرست باشد. قیمت سنسور ABS بسیار زیاد است و خرید نامناسب میتواند به ضرر مالی مشتری منجر شود و اعتبار تعمیرکار را زیر سؤال ببرد. بنابراین، همواره پیش از نصب سنسور جدید، با استفاده از اهممتر آن را بررسی کنید. اگر مقاومتی نداشت یا مقدار آن خارج از محدوده استاندارد قرار داشت، میتوانید آن را بازگردانید.
❌ تجربه واقعی: در یک مورد عیبیابی روی خودروی مگان، مشتری سنسور ABS را خریداری کرده بود اما بدون تست قصد نصب آن را داشت. با اندازهگیری مقاومت مشخص شد که سنسور معیوب است. بدون اینکه نیازی به باز کردن یا بستن پیچ باشد، آن قطعه به فروشنده بازگردانده شد و از یک اشتباه پرهزینه جلوگیری شد.
نکات مهم هنگام نصب سنسور ABS جدید
یکی از اشتباهات متداول در فرآیند تعویض سنسور ABS این است که سنسور جدید را بدون انجام تستهای لازم بر روی خودرو نصب میکنند. این اقدام میتواند منجر به هدر رفتن زمان و هزینه شود، به ویژه اگر سنسور جدید خود نیز دچار مشکل باشد یا با سیستم خودرو سازگار نباشد.
نکته کلیدی این است که پلمپ سنسور ABS جدید را تنها زمانی باز کنید که از سلامت آن اطمینان حاصل کردهاید. باز کردن پلمپ یا نصب آن بر روی خودرو ممکن است باعث شود فروشنده از پذیرش بازگشت آن خودداری کند.
قبل از نصب، حتماً با استفاده از یک اهممتر، مقاومت سنسور ABS جدید را بررسی کنید. برای این کار، از یک اهممتر دیجیتال استفاده کرده و محدوده اندازهگیری را روی بخش مقاومت (Ohm) تنظیم کنید. سپس دو پراب را بر روی پایههای سوکت سنسور قرار دهید. اگر عدد نمایش داده شده غیرعادی باشد (مانند صفر یا بینهایت)، این بدان معناست که سنسور دچار خرابی است. در این صورت، میتوانید سنسور را برگردانید و از پرداخت هزینههای اضافی جلوگیری کنید.
در تجربهای که در تعمیر یک خودروی مگان اتفاق افتاد، مشتری سنسور ABS جدیدی خریداری کرد. قبل از نصب، مقاومت آن اندازهگیری شد و مشخص شد که عدد نمایش داده شده صفر است؛ به این معنی که سنسور قطع شده و عملاً کار نمیکند. اگر این تست ساده انجام نمیشد، سنسور نصب میشد و مشکل حل نمیشد و تعمیرکار باید بابت هزینه اشتباه پاسخگو میبود. خوشبختانه با انجام آزمایش اولیه، قطعه معیوب بازگردانده شد و سنسور سالم جایگزین آن گردید.
مطالب مرتبط: آموزش مکانیک خودرو
بنابراین، همواره پیش از نصب، با یک تست مقاومت ساده میتوانید از سالم بودن سنسور ABS جدید اطمینان حاصل کنید و از صرف هزینههای غیرضروری جلوگیری نمایید.
بررسی سرعت چرخها در دیاگ برای اطمینان بیشتر
یک روش بسیار مؤثر برای شناسایی خرابی سنسور ABS، استفاده از دستگاه دیاگ برای بررسی سرعت چرخها بهصورت مستقل است. در اغلب خودروهای مجهز به سیستم ترمز ABS، چهار سنسور مجزا بر روی هر چرخ نصب شدهاند که اطلاعات مربوط به سرعت چرخ را به واحد کنترل الکترونیکی ترمز (ECU) منتقل میکنند. زمانی که چراغ ABS روشن شود یا پیغام خطا در دیاگ نمایان گردد، نخستین گام این است که شناسایی کنیم کدام سنسور دچار اختلال شده است.
برای انجام این فرآیند، مراحل زیر را دنبال کنید:
1. اتصال دستگاه دیاگ به خودرو و ورود به بخش پارامترهای ABS
2. مشاهده سرعتی که هر سنسور به ECU ارسال میکند
3. حرکت خودرو در یک مسیر صاف و مستقیم با حفظ سرعت ثابت
در شرایط معمول، سرعت هر چهار چرخ باید تقریباً برابر باشد. اگر متوجه شدید که سرعت یکی از چرخها در دیاگ صفر یا متفاوت از دیگر چرخهاست، احتمالاً سنسور ABS آن چرخ دچار مشکل شده است. البته، این اختلاف ممکن است به دلیل ایراد در بلبرینگ، دنده روی پلوس یا حتی یونیت ABS باشد؛ بنابراین، باید سایر موارد نیز بررسی شوند قبل از اینکه به نتیجهگیری نهایی برسید.
نکته حائز اهمیت این است که بررسی سرعت چرخها در دیاگ به شما این امکان را میدهد که پیش از تعویض قطعه، بهطور مطمئنتری درباره محل دقیق مشکل تصمیمگیری کنید. این روش به عنوان یک ابزار کلیدی در عیبیابی سنسور ABS شناخته میشود و از خرید اشتباه یا نصب قطعه معیوب جلوگیری میکند.
مطالب مرتبط: سیستم ترمز ضد قفل (ABS) چیست؟
چطور از خرید اشتباه سنسور جلوگیری کنیم؟
یکی از اشتباهات رایج در عیبیابی سیستم ترمز ABS، تعویض سریع یا نادرست سنسور ABS بدون انجام تستهای لازم است. بسیاری از تکنسینها پس از مشاهده خطای سنسور در دستگاه دیاگ، بلافاصله از مشتری میخواهند که سنسور جدیدی تهیه کند. این رویکرد ممکن است به هزینههای اضافی برای مشتری منجر شود، بهخصوص زمانی که مشخص شود مشکل از سنسور نبوده است.
برای جلوگیری از خرید نادرست سنسور ABS، رعایت چند نکته حیاتی توصیه میشود:
ابتدا مقاومت سنسور را با استفاده از اهممتر اندازهگیری کنید. سنسور سالم باید دارای مقدار مشخصی از مقاومت باشد. در صورتی که مقاومت صفر یا کاملاً قطع باشد، میتوان نتیجه گرفت که سنسور معیوب است.
اگر از مقدار دقیق مقاومت استاندارد سنسور آگاه نیستید، میتوانید مقاومت سنسور چرخ مقابل (که سالم است) را اندازهگیری کرده و با سنسور معیوب مقایسه کنید.
در صورتی که مقاومت دو سنسور برابر باشد اما چراغ ABS همچنان روشن بماند، ممکن است مشکل از دنده روی پلوس، بلبرینگ یا حتی واحد مرکزی ABS باشد و نه از سنسور.
قبل از باز کردن پلمپ یا نصب سنسور جدید روی خودرو، حتماً با اهممتر مقاومت آن را تست کنید. اگر سنسور هیچ مقاومتی نداشت، فوراً آن را برگردانید تا از دردسر نصب بینتیجه جلوگیری کنید.
هیچگاه تنها به خطای دیاگ اکتفا نکنید. اطلاعات سرعت چرخها را در مسیر مستقیم بررسی کرده و از تطابق سرعتها اطمینان حاصل کنید.
با رعایت این نکات ساده اما کلیدی، میتوانید از بروز خطاهای متداول در شناسایی خرابی سنسور ABS جلوگیری کرده، هزینههای اضافی مشتری را کاهش دهید و اعتبار خود را بهعنوان یک تعمیرکار یا تکنسین برق خودرو حفظ کنید.
گامی فراتر در تخصص برق خودروهای چینی
همانطور که ملاحظه کردید، شناسایی دقیق و رفع عیوب سنسور ABS به تخصص و تجربه عملی نیاز دارد. این جزء تنها یکی از قسمتهای کلیدی در سیستمهای الکتریکی خودروهای چینی است که دارای ویژگیهای خاص و پیچیدهای میباشد.
مطالب مرتبط: آموزش تعمیرات خودروهای برقی (هیبریدی )