دلایل اصلی استارت نخوردن خودرو با وجود رسیدن برق
یکی از مشکلات شایع در خودروها، حالتی است که برق به بخشهای مختلف خودرو میرسد (چراغها، ضبط یا صفحه کیلومتر روشن است) اما موتور استارت نمیخورد. این مشکل میتواند از چند بخش مختلف مانند باتری، استارتر، اتصالات یا سیستم جرقهزنی ناشی شود و نیاز به بررسی مرحلهبهمرحله دارد.
در چنین شرایطی، راننده معمولاً با صدای “تیک” از استارت مواجه میشود یا هیچ صدایی از موتور شنیده نمیشود. برای عیبیابی صحیح باید ابتدا مسیر برق و عملکرد قطعات حیاتی را بررسی کرد.
۱. بررسی باتری خودرو
اولین و مهمترین بخش در عیبیابی استارت نزدن، باتری است.
حتی اگر چراغها و وسایل برقی روشن شوند، ممکن است توان کافی برای چرخاندن موتور استارت وجود نداشته باشد.
علائم خرابی یا ضعف باتری:
-
صدای ضعیف یا قطع شدن استارت پس از چند ثانیه
-
کمنور شدن چراغها هنگام استارت
-
روشن نشدن خودرو در هوای سرد
-
سولفاته شدن سر باتریها یا قطعی کابل منفی
راهحلها:
-
تمیز کردن سر باتری با برس سیمی و اسپری ضد سولفات
-
اندازهگیری ولتاژ با مولتیمتر (باید حدود ۱۲.۶ ولت باشد)
-
در صورت پایینتر بودن از ۱۲ ولت، باتری نیاز به شارژ یا تعویض دارد
۲. خرابی یا ضعف اتصالات برق
گاهی برق به خودرو میرسد، اما به دلیل اتصال ناقص یا پوسیدگی سیمها، جریان کافی به استارتر نمیرسد.
نکات بررسی:
-
بررسی کابلهای قطب مثبت و منفی باتری
-
اطمینان از اتصال بدنه (ارت) سالم
-
بررسی سوکت استارت و سیم رابط بین سوئیچ و رله استارت
اگر با ضربه آرام به استارت خودرو روشن شد، احتمال خرابی در اتصالات داخلی استارتر یا رله سولنوئید بسیار زیاد است.
۳. خرابی رله یا فیوز استارت
یکی از علل کمتر توجهشده، خرابی فیوز یا رله استارت است.
در بسیاری از خودروها مانند پژو ۲۰۶، سمند یا پراید، رله استارت در جعبه فیوز موتور قرار دارد و وظیفه آن انتقال جریان برق از سوئیچ به موتور استارت است.
نشانهها:
-
شنیدن صدای کلیک از ناحیه موتور بدون چرخش استارت
-
روشن بودن چراغها ولی عدم واکنش موتور هنگام چرخاندن سوئیچ
راهحل:
-
بررسی فیوز مربوط به استارت با دستگاه تست فیوز
-
در صورت خرابی رله، آن را با یک رله مشابه تعویض کنید
۴. خرابی استارتر (موتور استارت)
اگر باتری و اتصالات سالم هستند اما خودرو همچنان استارت نمیخورد، مشکل احتمالاً از موتور استارت است.
استارتر وظیفه دارد با چرخاندن میللنگ، فرآیند احتراق را آغاز کند. در صورت خرابی آن، حتی با برق کافی، موتور روشن نخواهد شد.
نشانههای خرابی استارتر:
-
شنیدن صدای “تیکتیک” بدون چرخش موتور
-
خاموش شدن کامل سیستم برق هنگام استارت
-
بوی سوختگی یا دود از ناحیه موتور استارت
راهحلها:
-
باز کردن و سرویس استارت (تمیز کردن زغالها و گریسکاری بوشها)
-
در صورت سوختگی سیمپیچ، تعویض کامل استارت پیشنهاد میشود
۵. مشکل در سوئیچ یا مغزی استارت
خرابی سوئیچ یا مغزی استارت یکی از دلایل پنهان استارت نخوردن است.
اگر سوئیچ برق را به خوبی به استارتر منتقل نکند، حتی در صورت سالم بودن سایر اجزا، موتور روشن نخواهد شد.
علائم:
-
نداشتن هیچ صدایی از موتور هنگام استارت
-
سفت یا لق شدن کلید در سوئیچ
-
روشن شدن چراغها اما استارت نزدن
راهحل:
-
تست کردن برق خروجی از مغزی استارت با مولتیمتر
-
در صورت قطعی یا ضعف، تعویض مغزی استارت یا سوئیچ الزامی است
۶. مشکل در سیستم ضد سرقت یا ایموبلایزر
در خودروهای جدیدتر مانند ۲۰۶، ال۹۰، دنا یا تیبا، ایموبلایزر (سیستم ضد سرقت) ممکن است مانع استارت خوردن شود.
اگر کد چیپ کلید یا ECU دچار خطا شود، برق به استارت نمیرسد.
علائم:
-
چشمکزدن چراغ ایموبلایزر در پشت آمپر
-
روشن شدن برق ولی عدم واکنش موتور
-
رفع موقت مشکل با باز و بسته کردن سوئیچ
راهحل:
-
ریست کردن سیستم ایموبلایزر توسط دیاگ
-
در صورت خرابی چیپ کلید، مراجعه به تعمیرکار متخصص الزامی است
۷. خرابی سیمکشی یا برقدزدگیر
اگر روی خودرو سیستم دزدگیر یا ردیاب غیر استاندارد نصب شده باشد، ممکن است مسیر برق استارت را مختل کند.
قطع شدن یکی از سیمهای کنترل استارت در سیستمهای متفرقه از دلایل شایع استارت نخوردن با وجود برق است.
برای تست، میتوان سیم استارت را مستقیم از باتری تغذیه کرد (تحت نظارت تعمیرکار). اگر استارت عمل کرد، ایراد از مسیر سیمکشی یا دزدگیر است.
۸. گیرپاژ موتور یا قفل شدن میللنگ
در موارد نادر، ممکن است موتور خودرو به دلیل گیرپاژ مکانیکی استارت نخورد.
اگر هنگام استارت زدن صدایی شنیده نشود و موتور اصلاً نچرخد، این احتمال وجود دارد.
برای اطمینان، میتوان میللنگ را با آچار دستی چرخاند. اگر قفل باشد، مشکل مکانیکی است و نیاز به بازدید تخصصی دارد.
راهحلهای سریع در مواقع اضطراری
اگر در مسیر یا جاده گیر کردهاید و خودرو برق دارد ولی استارت نمیخورد، میتوانید موقتاً از این روشها استفاده کنید:
-
استفاده از کابل باتری به باتری با یک خودرو دیگر
-
بررسی اتصال منفی باتری به بدنه و سفت کردن پیچها
-
زدن ضربه ملایم به موتور استارت با آچار (در صورت گیر کردن زغالها)
-
خاموش و روشن کردن مجدد سوئیچ برای رفع خطای موقت ایموبلایزر
بررسی تخصصی خرابی موتور استارت
موتور استارت در واقع یک موتور الکتریکی قوی است که وظیفه دارد میللنگ را برای شروع احتراق اولیه بچرخاند. اگر برق در خودرو برقرار باشد اما استارت نخورد، ممکن است بخشهای داخلی این قطعه دچار خرابی جزئی یا کامل شده باشند.
مهمترین بخشهای استارت که ممکن است مشکل ایجاد کنند:
-
زغالهای استارت (Brushes):
زغالها وظیفه انتقال برق از قسمت ثابت به قسمت گردان استارت را دارند. در اثر کارکرد طولانی، زغالها ساییده میشوند و تماسشان با کموتاتور قطع میشود.
🔧 نشانه: گاهی استارت با چند ضربه کوتاه به بدنهاش عمل میکند.
🧰 راهحل: بازکردن و تعویض زغالها، تمیزکردن کموتاتور و گریسکاری بوشها. -
آرمیچر استارت:
اگر آرمیچر نیمسوز یا کاملاً سوخته باشد، استارت برق را میگیرد اما چرخشی ندارد یا بوی سوختگی میدهد.
🧰 راهحل: تست استارت روی میز توسط برقکار خودرو و در صورت لزوم، تعویض کامل. -
سولنوئید یا اتومات استارت:
قطعهای است که برق ضعیف از سوئیچ را به برق قوی استارت تبدیل میکند.
🧰 نشانه: شنیدن صدای “تیک” بدون چرخش موتور.
💡 راهحل: تست اتومات با مولتیمتر یا تعویض آن در صورت خرابی.
نحوه تست استارت خودرو در منزل
اگر ابزار کافی دارید، میتوانید به صورت موقت استارت خودرو را در منزل تست کنید (با رعایت ایمنی و باتری سالم):
-
خودرو را در حالت خلاص بگذارید.
-
کابل منفی باتری را جدا نکنید.
-
سیم ضخیم مثبت را از باتری مستقیماً به ترمینال استارت متصل کنید.
-
اگر استارت چرخید، مسیر برق از سوئیچ تا استارت قطع است.
-
اگر هیچ اتفاقی نیفتاد، خود استارت ایراد دارد.
⚠️ توجه: این کار باید فقط توسط افراد آشنا با برق خودرو انجام شود. در غیر این صورت احتمال اتصال کوتاه یا آسیب به ECU وجود دارد.
مطالب مرتبط: برق پشت آمپر نمیاد و استارت نمیخوره پراید | دلایل و راهحلها
علائم خرابی رله استارت
رله استارت نقش کلیدی در عبور جریان از سوئیچ به استارتر دارد.
در خودروهای ایرانی مثل پژو ۴۰۵، پارس، تیبا و پراید، رلهها معمولاً در جعبه فیوز موتور نصب میشوند.
علائم رایج:
-
با چرخاندن سوئیچ فقط صدای “تیک” شنیده میشود.
-
استارت گاهی عمل میکند و گاهی نه.
-
با تعویض رله مشابه مشکل موقتاً حل میشود.
🧩 نکته مهم: در برخی خودروها، رله استارت و پمپ بنزین در یک مدار مشترک هستند. پس خرابی آن میتواند باعث عدم روشن شدن کامل خودرو شود.
نقش ایموبلایزر در استارت نخوردن خودرو
در خودروهای مجهز به سیستم ضد سرقت، مانند پژو ۲۰۶، دنا، تارا، کوییک و تیبا، گاهی ایموبلایزر باعث جلوگیری از استارت خوردن میشود.
زمانی که کد تراشه (چیپ) کلید با ECU تطابق نداشته باشد، سیستم امنیتی برق استارت را قطع میکند.
علائم:
-
چشمک زدن چراغ قرمز روی داشبورد.
-
روشن شدن چراغهای پشت آمپر ولی عدم استارت.
-
گاهی با تعویض کلید یا ریست ECU مشکل برطرف میشود.
💡 راهحل: ریست ایموبلایزر یا همکد کردن مجدد کلید در نمایندگی یا با دستگاه دیاگ.
نقش برق بدنه در استارت خودرو
برق بدنه یا همان ارت منفی نقش مهمی در عملکرد استارت دارد. اگر اتصال منفی بین باتری و بدنه ضعیف یا قطع شود، جریان کافی برای چرخش استارت عبور نخواهد کرد.
علائم ضعف برق بدنه:
-
داغ شدن کابل منفی باتری
-
افت ولتاژ هنگام استارت
-
شنیدن صدای کلیک و قطع ناگهانی برق
🧰 راهحل:
بررسی کابل منفی، تمیزکردن محل اتصال با سنباده و در صورت پوسیدگی، تعویض کابل.
دلایل مکانیکی استارت نخوردن با وجود برق
اگر تمام بخشهای برقی سالم هستند، باید به دلایل مکانیکی توجه کرد. از جمله:
-
گیرپاژ موتور: به دلیل بیروغنی یا قفل پیستونها
-
خرابی فلایویل: شکستگی دندانههای فلایویل مانع درگیری استارت میشود.
-
قفل شدن کمپرسور کولر: در خودروهایی که تسمه اصلی متصل به چند سیستم است، گیرکردن یکی از آنها مانع استارت میشود.
در این حالت، چرخاندن دستی میللنگ (با آچار مخصوص) میتواند تشخیص دهد که آیا موتور قفل کرده یا نه.
تست کامل مدار استارت با مولتیمتر
برای اطمینان از سلامت سیستم برق استارت، میتوان ولتاژ نقاط مختلف را اندازهگیری کرد:
| محل تست | ولتاژ نرمال | نشانه خرابی |
|---|---|---|
| سر باتری | ۱۲.۴ تا ۱۲.۸ ولت | زیر ۱۲ ولت → باتری ضعیف |
| خروجی سوئیچ استارت | ۱۲ ولت | صفر → خرابی سوئیچ یا سیم |
| ورودی استارتر | ۱۲ ولت | کمتر از ۱۰ → رله یا سیمکشی خراب |
| بدنه استارت تا منفی باتری | ۰ ولت | بالاتر از ۰.۵ → ارت ضعیف |
این روش، دقیقترین شیوه برای تشخیص ایراد اصلی در مدار استارت است.
روش اضطراری روشن کردن خودرو وقتی استارت نمیخورد
در برخی خودروها میتوان در شرایط اضطراری، بدون بازکردن قطعات زیاد، استارت را از داخل کاپوت زد:
-
خودرو را در حالت خلاص بگذارید.
-
سوئیچ را روی حالت ON (برق وصل) قرار دهید.
-
با استفاده از یک کابل یا پیچگوشتی، ترمینال اصلی استارت را به ترمینال فرمان آن وصل کنید.
-
در صورت سالم بودن استارت، خودرو روشن میشود.
⚠️ هشدار: این روش فقط برای مواقع اضطراری است و در خودروهای جدید با ECU پیشرفته توصیه نمیشود.
نکات پیشگیرانه برای جلوگیری از استارت نخوردن خودرو
-
سرویس دورهای باتری و استارت هر ۶ ماه یکبار
-
تمیز نگه داشتن سر باتریها و کابل ارت
-
بررسی فیوزها و رلهها در هر تعویض روغن
-
عدم استفاده از باتری ضعیف یا دستدوم
-
نصب دزدگیر استاندارد با سیمکشی ایمن
نتیجهگیری
استارت نخوردن خودرو با وجود رسیدن برق، یکی از مشکلات رایج اما چندعلتی است. در بیشتر موارد، با بررسی باتری، اتصالات، فیوز، رله و استارتر میتوان مشکل را پیدا و رفع کرد.
در صورتی که تمام موارد ظاهراً سالم بودند، حتماً خودرو را به تعمیرگاه تخصصی برق خودرو بسپارید تا عیبیابی با دستگاه دیاگ انجام شود.
مطالب مرتبط: آموزش برق خودرو
