چرا باد منبع انبساط پکیج خالی میشود؟
منبع انبساط در پکیج وظیفه دارد افزایش حجم آب گرمشده در مدار گرمایش را جبران کند و از افزایش ناگهانی فشار جلوگیری نماید.
این قطعه شامل دو بخش است:
-
نیمهی گازی (هوا یا نیتروژن)
-
نیمهی آبی (آب مدار گرمایش)
که توسط یک دیافراگم لاستیکی از هم جدا شدهاند.
وقتی فشار باد در نیمهی گازی کم میشود یا از بین میرود، دیافراگم نمیتواند در برابر افزایش حجم آب مقاومت کند. در نتیجه فشار سیستم ناپایدار میشود و مشکلاتی مثل نشت آب و خطای فشار رخ میدهد.
علتهای اصلی خالی شدن باد منبع را میتوان در چند دسته تقسیم کرد:
۱. نشت تدریجی هوا از سوپاپ باد (والف Schrader)
در قسمت بالای منبع انبساط، سوپاپی مشابه والو لاستیک خودرو وجود دارد.
با گذشت زمان و بهدلیل استفاده مداوم از پکیج و تغییرات دما، لاستیک داخلی سوپاپ خاصیت خود را از دست داده و هوا از آن نشت میکند.
گاهی نیز سرویسکار در زمان بادگیری، سوپاپ را بیش از حد باز یا شل میگذارد.
🔧 راهحل:
تعویض سوپاپ یا درپوش آن. در صورت نشت جزئی، میتوان با استفاده از اسپری کف (مانند چک کردن لاستیک خودرو) محل نشت را پیدا کرد.
۲. پارگی یا ترک در دیافراگم داخلی منبع
دیافراگم لاستیکی دائماً بین فشار آب و فشار هوا در حال انبساط و انقباض است.
در اثر گذشت زمان، رسوبات، حرارت بالا یا استفاده از آب با سختی زیاد باعث خشک شدن و ترک خوردن لاستیک میشود.
وقتی دیافراگم پاره شود، آب وارد قسمت هوایی میگردد و عملاً هوای آن را خالی میکند.
🔧 راهحل:
در این حالت منبع باید تعویض شود، زیرا تعمیر آن ممکن نیست.
۳. خرابی شیر اطمینان یا افزایش بیش از حد فشار مدار
اگر شیر اطمینان (Pressure Relief Valve) درست عمل نکند یا فشار سیستم از حد مجاز بالاتر برود، ممکن است باعث تخلیه ناگهانی هوا از منبع شود.
این اتفاق معمولاً در پکیجهایی که فشار آنها بالای ۲.۵ بار میرود و شیر اطمینان دیر باز میشود رخ میدهد.
🔧 راهحل:
بررسی سلامت شیر اطمینان و تنظیم فشار پکیج روی ۱ تا ۱.۵ بار.
۴. استفاده از پمپ باد غیر استاندارد یا فشار نامناسب در زمان بادگیری
گاهی در زمان باد زدن، تکنسین یا کاربر بدون تخلیه کامل آب مدار، پمپ باد را به منبع متصل میکند.
در این حالت فشار اشتباه ثبت میشود و پس از چند ساعت باد از سوپاپ تخلیه میگردد.
همچنین استفاده از پمپهای روغنی یا باد خودرو میتواند باعث خرابی سوپاپ شود.
🔧 راهحل:
بادگیری باید در حالی انجام شود که فشار سیستم کاملاً صفر است و مقدار باد منبع ۰.۸ تا ۱ بار باشد.
۵. نشتی از جوشهای بدنه یا زنگزدگی در منبع
در مناطق با رطوبت بالا یا زمانی که پکیج در بالکن نصب شده، احتمال زنگزدگی و سوراخ شدن بدنه منبع انبساط زیاد است.
با ایجاد سوراخ ریز، هوای داخل منبع بهآرامی خارج میشود.
🔧 راهحل:
اگر نشتی ظاهری وجود داشته باشد، باید منبع تعویض شود.
نصب کاور یا عایق محافظ در فضای باز توصیه میشود.
۶. تغییرات مکرر دما و فشار در سیستم گرمایش
تغییر ناگهانی دمای آب (بهویژه در زمستان) باعث افزایش فشار داخلی میشود.
در چنین شرایطی، باد داخل منبع به مرور زمان فشرده شده و از طریق کوچکترین درزها خارج میشود.
🔧 راهحل:
تنظیم دمای آب گرمایش روی ۵۵ تا ۶۰ درجه سانتیگراد و استفاده از سیستم ضد یخزدگی اتوماتیک در زمستان.
چگونه بفهمیم باد منبع انبساط خالی شده است؟
اگر یکی از علائم زیر را دیدی، به احتمال زیاد باد منبع انبساط تخلیه شده است:
-
عقربه فشار پکیج بین ۰ تا ۳ بار در نوسان است.
-
پکیج خطای فشار پایین میدهد.
-
از شیر اطمینان آب چکه میکند.
-
هنگام روشن شدن پکیج صدای تقتق از داخل دستگاه شنیده میشود.
-
با پر کردن آب مدار، پس از چند ساعت مجدداً فشار کم میشود.
مطالب مرتبط: علائم باد نداشتن منبع انبساط پکیج|رفع مشکل |علت
آیا میتوان از پکیج با منبع بدون باد استفاده کرد؟
خیر ❌
کارکرد پکیج در چنین حالتی خطرناک است، چون:
-
ممکن است مبدل حرارتی ترک بخورد.
-
پمپ گردش آب بسوزد.
-
فشار مدار دچار انفجار ناگهانی شود و از شیر اطمینان آب فوران کند.
بنابراین در صورت مشاهده علائم، باید فوراً دستگاه را خاموش و سرویسکار حرفهای را خبر کنید.
روش صحیح باد کردن منبع انبساط پکیج در منزل
اگر مطمئن شدی که علت نوسان فشار پکیج یا افت مداوم آن به خاطر خالی شدن باد منبع انبساط است، میتوانی با رعایت چند نکته ساده و ایمن، خودت آن را باد کنی. اما باید توجه داشته باشی که هرگونه اشتباه در این فرآیند ممکن است به قطعات داخلی دستگاه آسیب بزند.
در ادامه، مراحل کار را بهصورت اصولی و مرحلهبهمرحله توضیح دادهام:
۱. خاموش کردن پکیج و قطع برق دستگاه
پیش از هر چیز، باید پکیج را خاموش و از برق بکشید.
اگر دستگاه شما دیجیتال است، اجازه بدهید تا نمایشگر کامل خاموش شود.
این کار از فعال شدن ناگهانی پمپ یا برد الکترونیکی در حین بادگیری جلوگیری میکند.
۲. بستن شیرهای ورودی و خروجی آب پکیج
شیرهای زیر پکیج شامل:
-
ورودی آب سرد
-
خروجی آب گرم
-
رفت و برگشت مدار گرمایش
را ببندید تا آب در مدار در گردش نباشد.
۳. تخلیه کامل آب از مدار گرمایش
برای باد زدن منبع، حتماً باید آب مدار گرمایش تخلیه شود تا فشار آب در تماس با دیافراگم نباشد.
برای این کار:
-
یکی از شیرهای هواگیری رادیاتورها را باز کنید.
-
همزمان، شیر تخلیه زیر پکیج را باز بگذارید تا آب خارج شود.
وقتی عقربه فشار به صفر رسید، مدار کاملاً تخلیه شده است.
۴. پیدا کردن سوپاپ باد منبع انبساط
در اغلب مدلهای پکیج (بوتان، ایرانرادیاتور، آریستون، بوش و…) سوپاپ منبع انبساط در قسمت پشت یا بالای دستگاه قرار دارد و شبیه والو لاستیک ماشین است.
اگر به آن دسترسی نداری، در بعضی مدلها باید قاب پشت پکیج باز شود.
5. اتصال پمپ باد یا تلمبه دستی استاندارد
پمپ باد باید بدون روغن و تمیز باشد.
در صورت امکان از پمپ باد دستی مخصوص پکیج یا پمپ دوچرخه استاندارد با درجه فشارسنج استفاده کن.
از پمپ خودرو استفاده نکن چون ممکن است روغن وارد سوپاپ شود و باعث نشت هوا گردد.
6. تنظیم فشار باد مناسب منبع انبساط
بهترین فشار برای باد منبع انبساط پکیج بین 0.8 تا 1 بار است (بسته به مدل دستگاه).
اگر خانه شما دو طبقه است، فشار 1 بار مناسبتر است تا بتواند آب را به طبقه بالا پمپ کند.
با پمپ باد، آرامآرام هوا را وارد منبع کن و فشارسنج را کنترل نما.
هنگامیکه عقربه روی مقدار مناسب ایستاد، دیگر باد تزریق نکن.
7. بررسی وجود نشتی از سوپاپ
پس از بادگیری، مقدار کمی کف صابون یا شامپو روی سوپاپ بمال تا مطمئن شوی نشتی ندارد.
اگر حباب ظاهر شد، یعنی والو باید تعویض شود.
8. پر کردن مجدد مدار گرمایش
اکنون شیر پرکن پکیج (شیر مشکی رنگ زیر دستگاه) را باز کن تا آب وارد مدار شود.
وقتی فشار روی ۱.۵ بار قرار گرفت، شیر پرکن را ببند و هواگیری رادیاتورها را انجام بده.
9. روشن کردن پکیج و بررسی عملکرد فشار
در نهایت دستگاه را روشن کن و چند دقیقه صبر کن تا سیستم پایدار شود.
اگر عقربه فشار در محدوده ۱ تا ۲ بار ثابت ماند، یعنی بادگیری موفق بوده است ✅
طریقه باد زدن منبع انبساط پکیج
منبع انبساط یکی از قطعات کلیدی در پکیج دیواری است که وظیفهی تنظیم فشار مدار گرمایش را بر عهده دارد. این قطعه باعث میشود زمانی که آب داخل مدار گرمایش در اثر حرارت افزایش حجم پیدا میکند، فشار بیش از حد به لولهها و مبدل حرارتی وارد نشود. اما اگر باد منبع انبساط خالی شود، فشار پکیج دچار نوسان میشود، عقربه مانومتر مدام بالا و پایین میرود و دستگاه گاهی ارور افت فشار میدهد.
برای جلوگیری از این مشکلات، لازم است نحوهی باد زدن منبع انبساط پکیج را بهدرستی یاد بگیرید.
چرا باید منبع انبساط را باد کنیم؟
در داخل منبع انبساط یک دیافراگم لاستیکی وجود دارد که دو بخش را از هم جدا میکند:
-
یک طرف دیافراگم آب مدار گرمایش است.
-
طرف دیگر با گاز یا هوا (معمولاً نیتروژن یا هوا) پر میشود.
با گذشت زمان، فشار باد این محفظه کاهش پیدا میکند یا نشت میکند. در نتیجه دیافراگم دیگر نمیتواند فشار آب را کنترل کند و منبع عملاً از کار میافتد.
در این حالت باید منبع را بادگیری کرد تا فشار هوا دوباره به حد استاندارد برسد.
علائم خالی شدن باد منبع انبساط
پیش از انجام عملیات بادگیری، باید مطمئن شوید مشکل واقعاً از منبع انبساط است.
نشانههای زیر معمولاً نشاندهندهی این موضوعاند:
-
عقربه فشار پکیج در حالت خاموشی روی صفر قرار دارد.
-
هنگام روشن شدن پکیج، فشار سریعاً بالا میرود و بعد از سرد شدن، دوباره به صفر میرسد.
-
شیر اطمینان (سوپاپ اطمینان) هر چند وقت یکبار باز شده و آب از زیر دستگاه چکه میکند.
-
هنگام هواگیری رادیاتورها، صدای زیادی از ورود هوا به مدار شنیده میشود.
اگر چند مورد از این علائم را مشاهده کردید، وقت آن است که منبع را باد کنید.
مراحل طریقه باد زدن منبع انبساط پکیج
در ادامه، گامبهگام و با جزئیات کامل روش صحیح باد زدن منبع انبساط پکیج را توضیح میدهم:
۱. خاموش کردن پکیج و جدا کردن برق دستگاه
پیش از هر کاری، دستگاه را خاموش کنید و دوشاخه را از پریز بکشید.
کار بر روی پکیج در حال کار خطرناک است و میتواند باعث سوختگی یا آسیب به برد شود.
۲. بستن شیرهای آب و تخلیه مدار گرمایش
برای بادگیری، منبع باید از آب خالی باشد.
-
ابتدا شیرهای زیر پکیج (ورودی و خروجی آب) را ببندید.
-
سپس از یکی از شیرهای هواگیری رادیاتور، آب مدار را تخلیه کنید تا فشار روی صفر بار برسد.
۳. پیدا کردن سوپاپ باد منبع انبساط
منبع انبساط معمولاً در پشت پکیج قرار دارد و در انتهای آن یک والو شبیه سوپاپ لاستیک خودرو نصب شده است.
در پکیجهای دیواری بوتان، ایرانرادیاتور و بوش معمولاً با باز کردن قاب پشتی میتوانید به آن دسترسی پیدا کنید.
۴. اتصال پمپ باد یا تلمبه دستی استاندارد
برای بادگیری، از پمپ باد دستی یا پمپ دوچرخه با فشارسنج استفاده کنید.
اگر از پمپ باد برقی استفاده میکنید، حتماً مطمئن شوید که روغن نداشته باشد، زیرا ورود روغن به سوپاپ میتواند باعث خرابی آن شود.
۵. تنظیم فشار باد منبع انبساط
مقدار فشار استاندارد برای بیشتر پکیجها بین ۰٫۸ تا ۱ بار است.
در ساختمانهای دو یا چند طبقه، بهتر است فشار را کمی بیشتر (حدود ۱ بار) تنظیم کنید تا توان کافی برای گردش آب وجود داشته باشد.
نکته مهم:
در زمان باد زدن، مدار باید کاملاً بدون آب باشد تا فشار باد بهدرستی اندازهگیری شود.
۶. بررسی سلامت دیافراگم منبع
برای اطمینان از سلامت دیافراگم، با فشردن سوزن سوپاپ کمی باد خارج کنید.
اگر بهجای هوا، آب از سوپاپ خارج شد یعنی دیافراگم پاره شده و منبع باید تعویض شود.
۷. بررسی نشتی سوپاپ و بدنه
پس از باد زدن، کمی کف صابون روی سوپاپ بمالید.
اگر حباب دیدید یعنی نشت وجود دارد و باید والو یا درپوش آن تعویض شود.
۸. پر کردن مجدد مدار گرمایش و هواگیری
پس از اطمینان از سلامت منبع:
-
شیر پرکن را باز کنید تا فشار مدار به حدود ۱٫۵ بار برسد.
-
شیر پرکن را ببندید.
-
سپس رادیاتورها را هواگیری کنید تا هوای باقیمانده خارج شود.
۹. روشن کردن پکیج و بررسی نهایی
پکیج را دوباره روشن کنید و چند دقیقه صبر کنید.
در حالت عادی فشار بین ۱ تا ۲ بار ثابت میماند و دیگر نباید دچار نوسان شود.
نکات ایمنی هنگام باد زدن منبع انبساط
-
هرگز با پکیج روشن عملیات بادگیری انجام ندهید.
-
از پمپهای صنعتی پرقدرت استفاده نکنید، چون ممکن است دیافراگم پاره شود.
-
اگر چند بار باد زدی و فشار دوباره افت کرد، احتمالاً منبع سوراخ شده و باید تعویض شود.
-
در صورتیکه تجربه فنی نداری، باد زدن را به تعمیرکار مجاز پکیج بسپار.
نکات طلایی در نگهداری از منبع انبساط
برای جلوگیری از خالی شدن باد منبع در آینده، رعایت نکات زیر بسیار مهم است:
-
هر شش ماه یکبار فشار باد را چک کنید.
کافی است دستگاه را خاموش کرده و عقربه فشار را بررسی کنید.
اگر فشار زیر ۰.۶ بار بود، یعنی باید دوباره بادگیری شود. -
از پمپ باد تمیز و خشک استفاده کنید.
روغن یا آلودگی داخل پمپ میتواند سوپاپ را خراب کند. -
پکیج را در محیط خشک و سرپوشیده نصب کنید.
رطوبت بالا و یخزدگی باعث زنگزدگی منبع میشود. -
در زمان سرویس سالیانه پکیج، منبع انبساط را هم چک کنید.
سرویسکار حرفهای فشار باد، سلامت دیافراگم و وضعیت شیر اطمینان را بررسی میکند. -
از بالا رفتن بیش از حد فشار پکیج جلوگیری کنید.
فشار مناسب پکیج همیشه باید بین ۱ تا ۱.۵ بار باشد.
جمعبندی نهایی
خالی شدن باد منبع انبساط یکی از دلایل اصلی افت فشار مداوم در پکیج است که اگر بهموقع برطرف نشود، میتواند منجر به آسیب جدی در پمپ و مبدل حرارتی شود.
دلایل مختلفی مانند نشت از سوپاپ، پارگی دیافراگم، زنگزدگی بدنه یا بادگیری اشتباه میتواند عامل این مشکل باشد.
با رعایت نکات گفتهشده و انجام بادگیری صحیح (در صورت داشتن تجربه فنی) میتوان از هزینههای سنگین تعمیرات جلوگیری کرد.
اما اگر پس از باد زدن، مشکل همچنان باقی ماند، بهتر است با یک تعمیرکار مجرب پکیج تماس بگیرید تا منبع بررسی یا در صورت نیاز تعویض شود.
مطالب مرتبط: آموزش نصب و تعمیرات پکیج
