علت تقه زدن خودروی پراید هنگام حرکت و راههای رفع آن
پراید، خودرویی که برای دههها جزء خودروهای پرفروش و پرمصرف در ایران بوده، با وجود سادگی و هزینه نگهداری نسبتاً پایین، ممکن است با مشکلات مکانیکی خاصی روبرو شود. یکی از شایعترین و در عین حال نگرانکنندهترین این مشکلات، پدیدهای است که به اصطلاح به آن “تقه زدن” میگویند.
این مشکل به صورت شنیدن صدای ضربهای ناگهانی و کوتاه از زیر یا جلوی خودرو در حین حرکت، شتابگیری، تعویض دنده یا عبور از دستاندازها خود را نشان میدهد. این صدا نه تنها آرامش راننده و سرنشینان را برهم میزند، بلکه میتواند زنگ خطری برای وجود یک مشکل جدی در بخشهای حیاتی خودرو باشد. نادیده گرفتن این صدا و ادامه رانندگی میتواند منجر به خسارات مالی بسیار سنگینتر و حتی خطرات جانی شود.
در این مقاله جامع، به طور دقیق و کامل به بررسی همه دلایل احتمالی تقه زدن خودروی پراید هنگام حرکت میپردازیم. هر کدام از این دلایل را به تفکیک، همراه با علائم خاص آن، روشهای تشخیص و راههای رفع قطعی مشکل، بررسی خواهیم کرد.
مشکلات مربوط به سیستم انتقال نیرو (کلاچ و گیربکس)
این دسته از مشکلات، متهمان ردیف اول در ایجاد صداهای تقهمانند هستند، به ویژه زمانی که صدا با تغییر دور موتور یا تعویض دنده هماهنگی دارد.
۱. خرابی پلوس (سهشاخ گاردان)
پلوس قطعهای است که نیرو را از گیربکس به چرخهای جلو منتقل میکند و همزمان امکان چرخش و حرکت فرمان را فراهم میآورد.
-
علائم و نشانهها: واضحترین علامت خرابی پلوس، شنیدن صدای تقهای واضح در هنگام پیچیدن به ویژه در پیچهای تنگ است. اگر خرابی پیشرفته باشد، این صدا در حرکت مستقیم و روی دستاندازهای کوچک نیز شنیده میشود. این صدا معمولاً از ناحیه چرخهای جلو به گوش میرسد.
-
دلیل ایجاد مشکل: ورود گرد و غبار به دلیل پارگی گردگیر پلوس، فرسودگی طبیعی ناشی از کارکرد زیاد و خروج گریس از داخل گردگیر باعث ساییدگی و ایجاد لقی در این قطعه میشود.
-
روش تشخیص: میتوانید با چرخاندن کامل فرمان به چپ و راست و حرکت آهسته در یک پارکینگ، صدا را تشدید کنید. همچنین، بررسی چشمی گردگیرهای پلوس (دو عدد در سمت چپ و راست) برای مشاهده پارگی یا پاشیده شدن گریس به اطراف، بهترین روش تشخیص است.
-
روش رفع مشکل: تعویض پلوس خراب تنها راه حل قطعی است. تعویض به موقع از آسیب دیدن جعبه گیربکس جلوگیری میکند.
۲. خرابی دیفرانسیل
دیفرانسیل پراید داخل محفظه گیربکس قرار دارد و وظیفه تقسیم نیروی موتور بین دو چرخ جلو را بر عهده دارد.
-
علائم و نشانهها: تقه زدن در هنگام شتاب گیری ناگهانی یا کاهش سرعت و رها کردن گاز. این صدا اغلب به صورت ضربهای از اعماق گیربکس احساس میشود و ممکن است با لرزش فرمان یا کف خودرو نیز همراه باشد.
-
دلیل ایجاد مشکل: ساییدگی بلبرینگها و دندههای داخل دیفرانسیل به دلیل کمبود روغن گیربکس، استفاده از روغن بیکیفیت یا کارکرد زیاد.
-
روش تشخیص: تشخیص این مشکل معمولاً نیاز به بالا بردن خودرو و بررسی لقی چرخها توسط یک مکانیک مجرب دارد. بررسی سطح و کیفیت روغن گیربکس نیز میتواند کمک کننده باشد.
-
روش رفع مشکل: تعمیر دیفرانسیل هزینهبر است و گاهی نیاز به تعویض بلبرینگها و دندهها و در مواردی نیاز به تعویض کامل مجموعه گیربکس دارد.
۳. مشکلات مربوط به کلاچ
اگر کلاچ به درستی عمل نکند، انتقال نرم نیرو از موتور به گیربکس مختل شده و میتواند ایجاد ضربه و صدا کند.
-
علائم و نشانهها: تقه زدن هنگام رها کردن پدال کلاچ برای شروع حرکت یا تعویض دنده. ممکن است خودرو به جای حرکت نرم، با یک ضربه و پرتاب به جلو حرکت کند. گاهی اوقات نیز ممکن است کلاچ اصطلاحاً “بکشید” داشته باشد.
-
دلیل ایجاد مشکل: ساییدگی صفحه کلاچ، خرابی دوشاخ کلاچ یا فرسودگی بلبرینگ کلاچ.
-
روش تشخیص: تست حرکت در دندههای مختلف و مشاهده رفتار خودرو هنگام رها کردن کلاچ.
-
روش رفع مشکل: نیاز به تعویض مجموعه کلاچ (شامل صفحه کلاچ، دیسک و بلبرینگ کلاچ) دارد.
مشکلات سیستم تعلیق و فرمان
مشکلات این بخش معمولاً هنگام عبور از ناهمواریها و دستاندازها یا در حین دور زدن، بیشتر خود را نشان میدهند.
۴. فرسودگی سیبکهای فرمان و تعلیق
سیبکها قطعاتی کروی شکل هستند که اجزای مختلف سیستم تعلیق و فرمان را به یکدیگر متصل میکنند و امکان حرکت در جهات مختلف را فراهم میآورند.
-
علائم و نشانهها: تقه زدن به هنگام عبور از دستاندازها و ناهمواریهای جاده. این صدا معمولاً از قسمت جلو و گاهی از عقب خودرو به گوش میرسد. ممکن است با لقی در فرمان یا انحراف خودرو از مسیر مستقیم همراه باشد.
-
دلیل ایجاد مشکل: فرسودگی طبیعی ناشی از کارکرد، رانندگی در جادههای ناهموار و عدم رسیدگی به موقع.
-
روش تشخیص: با تکان دادن شدید فرمان در حالت ایستاده یا بالا بردن خودرو و بررسی لقی اتصالات توسط مکانیک قابل تشخیص است.
-
روش رفع مشکل: تعویض سیبکهای فرسوده. پس از تعویض، حتماً باید میزان فرمان خودرو انجام شود.
۵. خرابی طبقها و بوشهای آن
طبقها قطعاتی هستند که سیستم تعلیق را به شاسی خودرو متصل میکنند و فشار زیادی را تحمل میکنند. بوشهای طبق نیز برای جذب ارتعاشات استفاده میشوند.
-
علائم و نشانهها: مشابه خرابی سیبکها، اما صداها ممکن است بمتر و جدیتر باشند. در موارد حاد، هندلینگ و stability خودرو به شدت تحت تأثیر قرار میگیرد.
-
دلیل ایجاد مشکل: ضربه شدید (مانند برخورد با چاله عمیق)، فرسودگی طبیعی و خستگی metal.
-
روش تشخیص: نیاز به بررسی تخصصی توسط مکانیک دارد.
-
روش رفع مشکل: تعویض طبق یا بوشهای خراب و سپس انجام میزان فرمان.
۶. مشکلات کمکفنرها
کمکفنرهای خراب به تنهایی معمولاً ایجاد “تقه” نمیکنند، اما اگر کاملاً از کار افتاده باشند یا پیستون آنها شکسته باشد، ممکن است در انتهای کورس حرکت خود ضربه بزنند.
-
علائم و نشانهها: کاهش شدید کیفیت سواری، تکانهای بیش از حد روی دستاندازها و شنیدن صدای تقه در هنگام عبور از موانع.
-
روش تشخیص: تست فشردن و رها کردن هر گلگیر خودرو. اگر خودرو پس از رها کردن بیش از یک بار بالا و پایین برود، کمکفنر آن سمت احتمالاً خراب است.
-
روش رفع مشکل: تعویض کمکفنرهای خراب (توصیه میشود به صورت جفت تعویض شوند).
مطالب مرتبط: صدای تقه از زیر خودرو هنگام حرکت
مشکلات موتور و اتصالات آن
گاهی منشأ صدا از خود موتور است که به دلیل لقی، به شاسی برخورد میکند.
۷. خرابی پایههای موتور (مونتورژ)
پایههای موتور قطعاتی لاستیکی-فلزی هستند که موتور و گیربکس را به شاسی خودرو متصل کرده و ارتعاشات آن را دفع میکنند.
-
علائم و نشانهها: تقه زدن در هنگام استارت زدن، خاموش کردن موتور یا هنگام گاز دادن و رها کردن پدال گاز در حالت خلاص. همچنین ممکن است لرزش زیادی به داخل کابین منتقل شود.
-
دلیل ایجاد مشکل: پارگی یا ترک خوردن بخش لاستیکی پایه موتور.
-
روش تشخیص: با باز کردن کاپوت و مشاهده حرکت بیش از حد موتور هنگام گاز دادن (در حالی که ترمز دستی کشیده شده) یا بررسی چشمی پایهها برای مشاهده ترکخوردگی و فرسودگی قابل تشخیص است.
-
روش رفع مشکل: تعویض پایه موتور خراب.
جمعبندی نهایی و راهنمای تشخیص اولیه
همانطور که مشاهده کردید، علت تقه زدن پراید هنگام حرکت میتواند بسیار متنوع باشد. برای تشخیص اولیه، به شرایط ایجاد صدا دقت کنید:
-
هنگام پیچیدن: به احتمال زیاد خرابی پلوس.
-
روی دستاندازها: به احتمال زیاد خرابی سیبک، طبق یا بوشهای تعلیق.
-
با تعویض دنده یا رها کردن کلاچ: به احتمال زیاد مشکل کلاچ یا دیفرانسیل.
-
با گاز دادن یا رها کردن گاز در حالت خلاص: به احتمال زیاد خرابی پایه موتور.
هشدار مهم: تشخیص قطعی این مشکلات، به ویژه موارد مربوط به سیستم تعلیق و انتقال نیرو، باید حتماً توسط یک مکانیک مجرب و با تجهیزات مناسب انجام شود. رانندگی با خودرویی که سیستم تعلیق یا انتقال نیروی آن مشکل دارد، به شدت خطرناک است و میتواند منجر به تصادفات جبرانناپذیری شود.
با توجه به سن بالای بسیاری از خودروهای پراید، بازدید دورهای و منظم از سیستم تعلیق، فرمان و انتقال نیرو نه تنها یک توصیه، بلکه یک ضرورت برای ایمنی شما و سرنشینان است. با رسیدگی به موقع به این صداها، از هزینههای سنگینتر در آینده جلوگیری کنید.
مطالب مرتبط: صدای ترتر موتور پراید
