هود آشپزخانه یکی از مهمترین و پرکاربردترین لوازم خانگی در هر خانهای است که نقش مهمی در تهویه، جذب بو، چربی و بخار ناشی از پختوپز ایفا میکند. اما مانند هر وسیله برقی دیگر، هود نیز ممکن است دچار خرابی یا کاهش کارایی شود. در بسیاری از موارد این مشکلات را میتوان بدون نیاز به تعمیرکار و با ابزار ساده در خانه برطرف کرد.
در این راهنمای جامع، به شما آموزش میدهیم که چطور مشکلات متداول هود را شناسایی، عیبیابی و تعمیر کنید؛ از تعویض فیلتر گرفته تا تست موتور و رفع صداهای آزاردهنده.
نکات ایمنی قبل از شروع تعمیرات
پیش از شروع هرگونه تعمیرات، رعایت نکات ایمنی ضروری است تا از خطر برقگرفتگی، آتشسوزی یا آسیب به دستگاه جلوگیری شود. اولین قدم، قطع کامل برق یا جدا کردن دوشاخه دستگاه از پریز است. همچنین باید مطمئن شوید محیط کار خشک، بدون رطوبت و تهویهدار باشد. استفاده از دستکش عایق، کفش مناسب و ابزار سالم و استاندارد الزامی است. در صورت کار با دستگاههای الکترونیکی یا گازی، داشتن دانش پایه از عملکرد آنها و پرهیز از باز کردن قطعات حساس بدون تجربه کافی اهمیت زیادی دارد. اگر احتمال وجود خطر جدی یا خرابی اساسی وجود دارد، بهتر است تعمیر به افراد متخصص واگذار شود.
قبل از هرگونه اقدام برای باز کردن یا بررسی هود، حتماً:
- برق دستگاه را قطع کنید (فیوز یا دوشاخه را بکشید)
- از نردبان یا چهارپایه محکم برای دسترسی ایمن استفاده کنید
- دستکش، ماسک و ابزار ایمنی را فراموش نکنید
- دفترچه راهنمای مدل هود را (در صورت وجود) مرور کنید
ابزار موردنیاز برای تعمیر هود
برای تعمیر هود آشپزخانه، به مجموعهای از ابزارهای عمومی و تخصصی نیاز دارید که بسته به نوع مشکل، مدل هود (مکانیکی یا الکترونیکی)، و ساختار آن میتوانند متفاوت باشند.
برای تعمیر هود، ابتدا به ابزارهای پایهای مانند پیچگوشتی دوسو و چهارسو برای باز و بسته کردن پنلها، مولتیمتر برای تست برق و بررسی سلامت قطعات الکتریکی، و انبردست یا سیمچین برای کار روی سیمها و اتصالات نیاز دارید. همچنین کاتر یا سیملختکن برای تعمیر یا تعویض کابلها، چسب برق برای ایمنسازی اتصالات، و در موارد خاص، آچار آلن یا آچار فرانسه کوچک برای بازکردن پایهها یا قطعات متصل به موتور کاربرد دارند. در صورت وجود مشکل در موتور یا برد الکترونیکی، ابزارهایی مانند هویه و قلع برای لحیمکاری نیز ممکن است لازم شوند. داشتن دستکش عایق و عینک ایمنی نیز توصیه میشود تا کار با برق یا قطعات تیز بدون خطر انجام شود.
| ابزار | کاربرد |
|---|---|
| پیچگوشتی دوسو و چهارسو | باز و بسته کردن کاور و پنلها |
| مولتیمتر | تست برق ورودی، کلید و موتور |
| دمباریک | جدا کردن فیش و سیمها |
| دستکش لاتکس | برای کار با چربی یا برق |
| سشوار صنعتی | تست دما در فن و موتور |
| روغن روانکننده (WD-40) | کاهش صدا و روانکاری قطعات مکانیکی |
بخش اول: عیبیابی و تعمیر رایجترین مشکلات هود آشپزخانه
رایجترین مشکلات هود آشپزخانه شامل روشن نشدن دستگاه، مکش ضعیف، صدای غیرعادی و لرزش است که برای عیبیابی باید ابتدا برق ورودی و کلیدها را بررسی کرد، سپس فیلترها و کانالهای هوا را از نظر گرفتگی و آلودگی کنترل کرد، و همچنین سلامت موتور و پروانه فن را ارزیابی نمود؛ تعمیرات معمول شامل تعویض فیوز یا کلید خراب، تمیز کردن یا تعویض فیلتر، رفع گرفتگی کانال، روغنکاری و تعویض موتور یا پروانه در صورت آسیب است که رعایت نکات ایمنی و استفاده از ابزار مناسب هنگام تعمیر بسیار اهمیت دارد.
1. هود روشن نمیشود
اگر هود آشپزخانه روشن نمیشود، ابتدا باید برق ورودی به دستگاه، پریز و دوشاخه را بررسی کنید تا مطمئن شوید برق به هود میرسد. سپس کلید روشنکردن هود یا پنل کنترل را چک کنید که سالم باشد و به درستی کار کند. در صورت سالم بودن برق و کلید، احتمال خرابی برد الکترونیکی یا فیوز داخلی وجود دارد که نیاز به تعویض یا تعمیر توسط تکنسین دارد. همچنین بررسی سیمکشی داخلی و اتصالات برای قطعی یا آسیب هم ضروری است. رعایت نکات ایمنی هنگام بررسی برق بسیار مهم است.
علتهای احتمالی:
- قطع بودن برق
- خرابی برد اصلی یا سوختگی فیوز داخلی
- خرابی کلیدها یا پنل لمسی
راهحل:
- بررسی دوشاخه، پریز و سیم برق ورودی با مولتیمتر
- تست فیوز داخلی برد
- تست کلیدهای مکانیکی یا پنل لمسی (در صورت وجود)
- بررسی برد فرمان (در صورت وجود نشانه سوختگی یا بوی بد)
2. مکش هود ضعیف است
مکش ضعیف هود معمولاً به دلیل گرفتگی یا کثیفی فیلتر چربی و ذرات معلق است که مانع عبور هوا میشود، همچنین وجود مسدود شدن کانال خروجی هوا یا لولههای دودکش میتواند جریان هوا را کاهش دهد. علاوه بر این، خرابی یا افت عملکرد موتور و پروانه فن هود نیز باعث کاهش قدرت مکش میشود. برای رفع مشکل، ابتدا فیلترها را کاملاً تمیز یا تعویض کنید، کانالها را بررسی و در صورت گرفتگی پاکسازی نمایید، و در صورت نیاز موتور و پروانه را تست و در صورت خرابی تعویض کنید. رعایت نکات ایمنی هنگام بازکردن قطعات و کار با برق بسیار مهم است.
علتهای احتمالی:
- مسدود بودن فیلتر یا لوله خروجی هوا
- چرب شدن بیش از حد پروانه یا فیلتر
- ضعیف شدن موتور
راهحل:
- باز کردن و شستوشوی کامل فیلترها با آب داغ و مایع چربیزدا
- تمیز کردن پروانه فن با مسواک و الکل
- بررسی مسیر خروجی (خرطومی یا کانال هوا) برای گرفتگی
- روغنکاری محور موتور در صورت سفت شدن
3. صدای زیاد هود هنگام روشن شدن
صدای زیاد هود هنگام روشن شدن معمولاً ناشی از شل شدن یا خراب شدن پروانه فن، گیر کردن گرد و غبار یا چربی روی پرهها، یا نصب نامناسب یا لق بودن قطعات داخلی است. همچنین ممکن است موتور هود دچار مشکل شده باشد یا نیاز به روغنکاری داشته باشد. برای رفع این مشکل، باید پروانه و فن را باز کرده، تمیز و از نظر سالم بودن بررسی کنید، قطعات شل یا لق را سفت کنید و در صورت خرابی موتور، آن را تعمیر یا تعویض نمایید. استفاده از ابزار مناسب و رعایت نکات ایمنی در هنگام تعمیر ضروری است.
علتها:
- شل بودن بدنه یا پروانه
- کثیفی زیاد فن
- خرابی بلبرینگهای موتور
راهحل:
- محکم کردن پیچها و اتصالات داخلی
- تمیز کردن فن با مسواک و محلول ضدچربی
- استفاده از روغن صنعتی مخصوص برای کاهش اصطکاک
- در صورت خرابی بلبرینگ، تعویض موتور توصیه میشود
4. چراغ هود روشن نمیشود
چراغ هود روشن نشدن معمولاً به دلایل سادهای مثل سوختن لامپ هود یا قطع شدن اتصال برق به چراغ برمیگردد. ابتدا لامپ را بررسی و در صورت نیاز تعویض کنید. اگر لامپ سالم است، سیمکشی و اتصالات داخلی مربوط به چراغ را چک کنید تا قطعی یا شل بودن وجود نداشته باشد. همچنین ممکن است سوئیچ یا کلید چراغ خراب شده باشد که باید تعویض شود. در نهایت، خرابی برد کنترل یا فیوز داخلی هم میتواند علت باشد که در این صورت نیاز به تعمیر تخصصی دارد. رعایت ایمنی هنگام کار با برق ضروری است.
علتهای احتمالی:
- سوختن لامپ
- خرابی سیمکشی
- خرابی برد کنترل روشنایی
راهحل:
- بررسی و تعویض لامپ
- تست سیمکشی با مولتیمتر
- در صورت نیاز تعویض ترانس یا برد نور
5. دکمهها کار نمیکنند (لمسی یا مکانیکی)
وقتی دکمههای هود، چه لمسی و چه مکانیکی، کار نمیکنند، مشکل ممکن است از خرابی کلیدها یا پنل کنترل، قطعی یا اتصالات نامناسب سیمکشی داخلی، یا خرابی برد الکترونیکی باشد. ابتدا بررسی کنید که دکمهها به درستی فشار داده شوند و هیچ آلودگی یا گردوغباری مانع عملکردشان نباشد. سپس سیمکشی و اتصالات پشت پنل را بررسی کنید تا قطع یا شل بودن نداشته باشند. در صورت سالم بودن سیمها، احتمال خرابی برد کنترل یا خود دکمهها وجود دارد که ممکن است نیاز به تعویض داشته باشند. برای تعمیر، رعایت نکات ایمنی و استفاده از ابزار مناسب ضروری است.
دلایل:
- قطع شدن فلت پنل لمسی
- خرابی سوئیچ مکانیکی
- ایراد در برد فرمان
راهحل:
- جدا کردن پنل و بررسی اتصال فلت به برد
- تمیز کردن سطح پنل با الکل ایزوپروپیل
- تعویض کیت دکمه یا تعمیر کلید مکانیکی با قلعکاری
بخش دوم: آموزش کامل سرویس و نگهداری هود
✅ تمیز کردن فیلتر آلومینیومی یا استیل
- خارج کردن فیلتر
- قرار دادن در محلول آب جوش + مایع چربیبر (یا جوش شیرین)
- شستوشو با برس نرم
- خشککردن کامل پیش از نصب مجدد
✅ تعویض فیلتر ذغالی (در مدلهای بدون لوله خروجی هوا)
- هر ۴ تا ۶ ماه یکبار باید تعویض شود
- فیلتر ذغالی قابل شستوشو نیست
- مدل و برند فیلتر باید با مدل هود شما سازگار باشد
جدول مقایسه ایرادات رایج و راهحلها
| ایراد | علت اصلی | راهحل سریع |
|---|---|---|
| مکش ضعیف | فیلتر چرب یا گرفتگی خروجی | شستوشوی فیلتر و بررسی کانال هوا |
| صدای زیاد | فن کثیف یا موتور خشک | تمیزکاری و روغنکاری فن |
| روشن نشدن | قطع برق، فیوز یا کلید | بررسی برق ورودی و کلید |
| کار نکردن لامپ | لامپ سوخته یا اتصالی | تعویض لامپ و تست ترمینال |
| دکمههای لمسی غیرفعال | پنل قطع شده یا خرابی برد | اتصال مجدد فلت یا تعویض برد |
راهنمای خرید قطعات یدکی هود
- برند قطعات (اخوان، کن، بیمکث و…) را دقیق بررسی کنید
- از فروشگاههای معتبر و ترجیحاً نمایندگی تهیه کنید
- شماره فنی قطعه را از روی قطعه قدیمی یا دفترچه راهنما استخراج کنید
- در صورت نبود قطعه اصل، از قطعات جایگزین تاییدشده استفاده کنید
سوالات متداول (FAQ)
آیا تعمیر برد هود در خانه امکانپذیر است؟
در صورتی که ابزار لحیمکاری و تجربه دارید، بله. اما برای بردهای لمسی پیچیده توصیه نمیشود.
هر چند وقت یک بار باید فیلتر را بشوییم؟
در صورت استفاده روزانه، هر ۳۰ تا ۴۵ روز یکبار.
آیا میتوان موتور هود را تعویض کرد؟
بله، اما نیاز به باز کردن کامل بدنه دارد و باید با مدل سازگار جایگزین شود.
اگر صدای جرقه یا بوی سوختگی آمد، چه کار کنیم؟
سریعاً هود را از برق بکشید، بدنه را باز نکنید و با یک متخصص تماس بگیرید.
مطلب مرتبط:
جمعبندی
با دانستن اصول اولیه، کمی دقت و رعایت نکات ایمنی، میتوانید بسیاری از مشکلات رایج هود آشپزخانه را بدون نیاز به تعمیرکار و در خانه رفع کنید. این کار علاوه بر صرفهجویی در هزینه، باعث افزایش دانش فنی شما نیز خواهد شد. فقط به یاد داشته باشید که در موارد پیچیدهتر مثل برد سوخته یا موتور معیوب، مراجعه به سرویسکار مجرب توصیه میشود.
